ETSO tarafından, Türk Patent Enstitüsü’ne 2004 yılında Edirne Beyaz Peyniri’nin coğrafi işaret olarak tescilli için yaptığı başvuru sonuçlanarak ve Edirne Beyaz Peyniri “Mahreç İşareti” olarak tescillenmiştir.

Edirne Beyaz Peyniri’ ni markaya dönüştürmek amacıyla tescili ile ilgili olarak Odamız tarafından Türk Patent Enstitüsü Markalar Dairesi Başkanlığı’na 10/04/2004 tarihinde ilk başvuru yapılmıştır. Yapılan yazışmalar neticesinde Türk Patent Enstitüsü Başkanlığı’nın 08/07/2005 tarihli yazısı ile “Coğrafi İşaret” başvuru türümüzün “Mahreç İşaret”i olarak belirlenmiştir.

Konuya ilişkin talep edilen evraklar Odamız tarafından hazırlanarak ilgili çalışmalar yapılmış olup, denetleme sürecine ilişkin olarak oluşturulacak kontrolörler sayısı, Edirne Ticaret ve Sanayi Odası’ndan 1, Tarım İl Müdürlüğü’nden 1 ve ETSO’ya kayıtlı 1 üreticiden olmak üzere toplam 3 kontrolörden oluşması hususunda anlaşmaya varılmıştır. Türk Patent Enstitüsü Başkanlığı’nın 16.10 2007 tarihli yazısında başvuru talebimizin kabul edildiği ve tescile ilişkin ilanın iki ulusal gazetede yayınlanması hususunda sıraya alındığı Odamıza bildirilmiştir.

EDİRNE BEYAZ PEYNİRİ TEKNİK ÖZELLİKLERİ

Süt üreticiden alınırken işletmede tadı, kokusu, derecesi ve asidi kontrol edilir. Sütün bileşiminde ne olduğunu anlamak için kuru madde ve yağ tayini yapılır. Kontrollerde hilesiz ve taze olduğuna karar verilen süt işletmeye alınır ve ilgili makineler aracılığı ile temizlenir. Yapılacak peynirin tam yağlı, yarım yağlı veya yağsız olma durumlarına göre çeşitli şekillerde yağ ayarlaması yapılır. Beyaz peynir yapımında kullanılacak sütler 65-68 derece ısıl işleme tabi tutularak hastalık etmenleri ve bakteriler tamamen yok edilir. Pastörizeden sonra süt 28-34 dereceye kadar soğutulur. Mayalama 30-32 derecede yapılır. Mayalamada maya miktarı, maya kuvvetinin tespitinden sonra pıhtılaşma süresinin 1,5 saat olması da dikkate alınarak belirlenir. İşleme olgunluğuna gelen pıhtı 1-2 cm büyüklüğünde olacak şekilde teleme bıçakları ile parçalanır. Teleme peynir altı suyunun süzülmesi için cendere bezine alınır ve baskı işlemine geçilir. Baskı süresi sertlikle orantılı olarak yaz aylarından 2-3, kış aylarında 3-4 saat devam eder. Yeterli sertliğe gelen peynir kitlesi eni ve boyu 8 cm. ve bir tenekede üst üste 3 kalıbın dolduracağı büyüklükte kalıp olarak kesilir. (20 kg. lık teneke için) peynirin sertleşmesi olgunlaşması, istenen tat ve lezzete kavuşması için tuzlama yapılır. Tuzlama peynir tenekesinde 16-18 bomelik tuzlu salamura ile gerçekleştirilir. Salamuranın tuz oranı %16-18 oranında bulunmalı, yaz kış bu oran korunmalıdır. Peynirlerin yeterli dolum asitliğine erişmesi için peynirler, 1-3 gün süre ile tek sıra halinde dinlendirme kasalarında oda sıcaklığında bekletilir. Bu sürenin sonunda tenekelerin kapağı kapatılıp ters çevirmek sureti ile 15-20 dakika süzülmeye bırakılır. Tenekeler peynirlerin asitliği 60-70 ŞH veya pH olarak 4.7,5 e ulaştığı zaman otomatik pres makinesinde kapatılarak 2-4 derece soğuk hava depolarına gönderilir. Soğuk hava depolarında en az 3 ay olgunlaştırılan peynirler piyasaya arz edilir.

Ürünün Ayırt Edici Özellikleri:

Fiziksel Özellikleri:

Renk : Yöreye özgü sütün kaymağından kaynaklanan hafif sarımtırak beyaz.
Şekil : Dikdörtgen Prizma

Kimyasal Özellikler:
Yağ : %20 - %48
Kuru Madde : Min %40
Tuz : Kuru Maddede Max. %10
Asitlik : PH olarak 4,7-5,0 veya SH olarak 60-70 olmalıdır.
Edirne İlinin Tunca, Meriç, Arda ve Ergene Nehirleri yarattığı deltalar ile bölgeye mahsus iklimin yarattığı bitki örtüsü ile özellikle yöreye özgü çeşitli otlar ve kekik ile beslenen süt veren koyun, keçi ve inek sütlerinden yararlanılmaktadır. En önemli ayırt edici özellik üretimde süt, maya ve tuz kullanılmasıdır. Bunun dışında herhangi bir katkı maddesi kullanılmamasıdır.

COĞRAFİ İŞARET NEDİR ?
Belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri itibariyle kökenin bulunduğu bir yöre, alan, bölge veya ülke ile özdeşleşmiş bir ürünü gösteren işaretlerdir.

Coğrafi işaretler menşe adı ve mahreç işareti olarak ikiye ayrılmıştır.

Coğrafi sınırları belirlenmiş bir yöre, alan, bölge veya çok özel durumlarda ülkeden kaynaklanması, tüm veya esas nitelik veya özellikleri bu yöre, alan veya bölgeye özgü doğa ve b
eşeri unsurlardan kaynaklanması, üretimi işlenmesi ve diğer işlemlerin tümüyle bu yöre, alan veya bölge sınırları içinde yapılması durumunda menşe adını belirtir.
Bir ürünün coğrafi sınırları belirlenmiş bir yöre, alan veya bölgeden kaynaklanması, belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri itibariyle bu yöre, alan veya bölge ile özdeşleşmiş olması, üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinden en az birinin belirlenmiş yöre, alan veya bölge sınırları içinde yapılması, durumunda “Mahreç İşareti” göstergesini belirtir.

COĞRAFİ İŞARET TESCİLİ İLE KORUMANIN KAPSAMI NEDİR ?
Coğrafi işaret başvurusu yapma hakkına sahip kişiler ile tescil edilmiş coğrafi işareti kullanım hakkına sahip kişiler, üçüncü kişiler tarafından aşağıda sayılanların yapılmasını önleme hakkına sahiptir.


a) Tescilli adın ününden herhangi bir biçimde yarar sağlayacak kullanımlar veya tescil
kapsamındaki ürünleri andıran yada çağrıştırabilen ürünlerle ilgili olarak tescilli adın dolaylı veya dolaysız olarak ticari amaçlı kullanımı,

b) Sözcük olarak gerçek coğrafi yeri ifade etmekle birlikte halkta haksız biçimde ürünün başka yer kaynaklı olduğu izlenimini bırakan kullanımı; veya korunan adın tercümesinin kullanımı; veya 'stilinde', 'tarzında', tipinde', 'türünde', 'yöntemiyle', 'orada üretildiği biçimde' veya benzeri diğer açıklama veya terimlerle birlikte kullanımı,

c) Ürünün iç veya dış ambalajında, tanıtım ve reklamında, veya ürünle ilgili herhangi
bir yazılı belgede doğal veya esas nitelik ve özellikleri ile menşei konusunda yanlış veya yanıltıcı herhangi bir açıklama veya belirtiye yer verilmesi,

d) Ürünün menşei konusunda halkı yanıltabilecek biçimde ambalajlanması veya yanılgı yaratabilecek diğer herhangi bir biçimde sunulması.

Burada belirtilen kapsam dahilindeki uygulamalara uymayan kişi ve kurumlar hakkında ilgili kanunlar kapsamında cezai işlem uygulanır. Coğrafi işaret tescilini kanuni olarak kullanmaya yetkili kurum ya da kişilerin, coğrafi işaretin haksız kullanımından dolayı tazminat talep etme hakları vardır.