|
ETSO İstatistikler |
| Dünkü Ziyaret: |
297 |
| Bugünkü Ziyaret: |
30 |
| Toplam ziyaret: |
69818 |
| Günlük en fazla ziyaret: |
2558 |
| Aylık En fazla Ziyaret: |
10481 |
| Bugün gezilen sayfalar: |
264 |
|
|
|
Türkiye- Finlandiya arasındaki işbirliği olanakları |
| Yazdır |
|
|
09 Haziran 2008 - Pazartesi |
TOBB’dan Odamıza gelen yazıda, Dışişleri Bakanlığı İkili Ekonomik İlişkiler Genel Müdür Yardımcılığı nın yazısına atfen, ülkemiz ile Finlandiya arasındaki mevcut ekonomik ve teknik işbirliği imkanlarına ilişkin Helsinki Büyükelçiliğimiz tarafından hazırlanan not ilişikte verilmektedir. TÜRKİYE VE FİNLANDİYA ARASINDA TEKNOLOJİ, SERMAYE, İŞGÜCÜ, HİZMETLER VE MÜHENDİSLİK-MÜŞAVİRLİK ALANLARINDA İŞBİRLİĞİ OLANAKLARIMalumları olduğu üzere, iki ülke arasında teknoloji, sermaye, işgücü ve hizmetler .alanında yapılabilecek işbirliği, ilgili ülkedeki mevcut firmanın satın alınması, sermayesinin artırılması, kuruluş sermayesi sağlanarak üretim tesisinin kurulması, gerekirse teknolojinin getirilmesi, o ülkede mevcut bulunan teknolojinin öğrenilmesi, istihdam ve teknik müşavirlik hizmetleri gibi alanlarının değerlendirilmesi suretiyle yapılacak yatırımlarla mümkün olabilmektedir.Bu çerçevede, temel olarak Finlandiyadan ülkemize bu ülkenin karşılaştırmalı üstünlük alanlarını oluşturan bilgi ve iletişim teknolojisi, ormancılık endüstrisi, elektronik sanayi, sağlık ve enerji alanlarında yatırımlar yapılması; ülkemiz tarafından da Finlandiyanın önümüzdeki yıllarda daha da büyümesi beklenen işgücü açığının kapatılmasına katkıda bulunulması ve alımgücü yüksek bir ekonomik pazar olan Fin hizmetler sektörüne yatırımlarda bulunulmasının yararlı olabileceği düşünülmektedir. Finlandiyanın ileri teknoloji üretebilmesini sağlayan AR-GE yönetimi ve bu alandaki yüksek harcamaları, AR-GE alanında da gerek eğitim gerek teknik bakımından iki ülke arasında çeşitli işbirliği olanakları sağlayabilecektir. İki ülke arasında ekonomik ve teknik işbirliği geliştirilebilecek alanlar aşağıda sunulmaktadır:A- Teknoloji, sermaye, işgücü ve hizmetler alanında Finlandiyadan ülkemize yatırım yapılabileceği düşünülen alanlar: Halihazırda, Fin firmalarının ülkemizdeki yatırımları, ticaret, telekomünikasyon, demir-çelik, hazır giyim, elektronik, makine ve kimya sanayine yöneliktir. GSM lisansı ve telekomünikasyon ağı alanındaki Fin yatırımları, Finlandiyanın en önemli yatırımlarındandır. Diğer taraftan, enerji, orman ürünleri, plastik ambalaj, asansör ve liman vinçleri üretimi Fin firmalarının başarılı olduğu diğer alanlardır.Yukarıda belirtilen yatırım alanlarının yanı sıra, Fin firmalarının başarılı olduğu ve ülkemize yönlendirilebileceği diğer alanlardaki işbirliği imkanları aşağıda sunulmuştur:I- Sağlık sektöründeki gelişmeler (bio-teknoloji): Bio-teknoloji sektörü, Finlandiyada gelecek vaat eden yüksek teknoloji alanları arasında sayılmaktadır. Son 3 yıl içerisinde, sektör firmalarının sayısı hemen her ay artış göstermiştir. Günümüz itibarıyla, Avrupada söz konusu sektörde faaliyet gösteren her on firmadan bir tanesi Fin firmasıdır. Eczacılık sektöründe kullanılan yeni ilaçların yüzde 50si bio-teknoloji sektöründeki küçük firmaların buluşları sayesinde ortaya çıkmaktadır. Bio-teknoloji sektöründe, enzim araştırmaları, kanser tedavileri ve kalıtım yoluyla geçen pek çok hastalılık hakkında çeşitli buluşlar mevcuttur.Bu sektörde geliştirilen her yeni ürün pazara girebilecek seviyeye geldiğinde, büyük ecza şirketlerine satılmakta ve elde edilen kazanç yeni ürünlerin geliştirilmesinde kullanılmaktadır. Finlandiyada küçük bio-teknoloji firmaları ayakta kalabilmek için sermaye desteğine gerek duymaktadır. Ürün geliştirme projeleri, uluslararası işbirliği imkanları değerlendirilerek gerçekleştirilmektedir. Bu açıdan, Finlandiya bio-teknoloji sektöründe faaliyet gösteren çok sayıdaki küçük firmanın uluslararası iş birliği imkanlarına sahip olduğu düşünülmektedir. Bu itibarla, bio-teknoloji alanındaki küçük Fin firmalarının Türkiyenin çeşitli bölgelerinde bulunan ve vergi muafiyeti gibi pek çok avantajın sağlandığı, yeni ürün geliştirme alanında destek sağlayan "teknoloji bilim parkları"na ülkemiz firmalarıyla ortaklık kurularak veya doğrudan çekilebileceği düşünülmektedir. Finlandiyanın sağlık sektöründe uluslararası alanda gerçekleştirdiği bazı işbirliği projeleri hakkındaki bilgiler örnek teşkil edebileceği düşünüldüğünden aşağıda sıralanmaktadır:- HEALTHY CHINA/ Finlandiya ve ÇHC teknoloji ve bilgisini birleştiren ortak bir projedir. Healthy China projesi, Finlandiyanın ihracatı geliştirme organı Finpro ile Teknoloji ve Yenileşim Fonu Merkezi Tekesin işbirliğinde gerçekleştirilen ve özellikle günümüz yaşam koşullarının beraberinde getirdiği diabet ve kalp-damar hastalıklarına karşı geliştirilebilecek tedbirlere dayanan bir projedir. Projenin amacı, bu tür hastalıkların tedbir ve tedavi modelinin ÇHCde uygulanmasıdır. Şangayda Huashan hastanesindeki pilot proje uygulaması özellikle spor sektörünün ilgisini çekmiştir. Finlandiya bu tür sağlık projelerinin gerçekleştirilebilmesi için gereken teknoloji ve bilgi birikimine sahiptir. Finlandiyada proje, Kalp Hastalıkları Birliği ve Finlandiya Sosyal Sigortalar Enstitüsü tarafından, ÇHCde ise Şangay Sosyal Akademisi, Huashan hastaneleri ve sağlık merkezleri ile onları finanse eden şirketlerce desteklenmektedir.- Finlandiya Refah Merkezi Projesi (FWBC) Sendai, Japonya Japonyanın Sendai şehrinde, Finlandiya ve Japonya işbirliğinde gerçekleştirilen emekli ve yaşlıların refahının artırılmasına yönelik bir projedir.Finlandiya devleti ve Sendai belediyesi işbirliğiyle geliştirilen Finlandiya Refah Merkezi projesi, özel şirketler, üniversiteler ile Fin ve Japon yerel idareleri arasında işbirliği sağlanarak sağlık teçhizat ve donanımının geliştirilmesi açısından önem taşımaktadır. Her iki ülke kurumlarının ortak çalışmasıyla gerçekleştirilmesi amaçlanan projenin, yeni ve gelişmeye yönelik iş alanları açması öngörülmektedir. Proje, aynı zamanda, toplumun yaşlı kesiminin refahına yönelik araştırma ve yeni yöntemlerin geliştirilmesine imkan vermesi açısından da önem taşımaktadır.II-Yenilenebilir Enerji (bio-enerji, biomass enerji teknolojileri): Finlandiya, orman, metal, elektronik ve kimya sanayi alanlarında ileri düzeyde gelişmiş bir ülkedir. Aynı zamanda, söz konusu sanayi alanlarında çevresel teknoloji kullanımında uzmanlığa sahiptir. Finlandiyadaki firmalar çevreye duyarlı faaliyetleri teşvik eden yeni rekabetçi teknolojilere yatırını yapmaktadır. Bu alandaki teknolojik bilgi, çevresel unsurlara ağırlık veren uluslararası firmalar için bir fırsat olarak görülmektedir. Finlandiya, en önemli çevresel teknolojilerden olan bio-enerjinin üretimi ve kullanımında coğrafi konumu, iklimi, enerji yoğun sanayileri ile devlet, araştırma kurumları ve firmalar arasındaki etkin işbirliğinin sonucu olarak lider ülkelerdendir. Bio-enerji tüketimi, Finlandiyanın toplam enerji tüketiminin yüzde 25ini oluşturmaktadır. Finlandiya bio-enerji kullanımında özellikle, biyokütle enerji teknolojilerinde, birleşik ısı ve güç üretiminde (combined heat and povver) uzmanlığa sahiptir. Biyokütle, çöp, odun ve tarımsal ve hayvansal atıklar gibi organik malzemelerin yakılarak yararlı enerjiye dönüştürülmesidir. Söz konusu unsurlar, enerji üretimim etkin kılan ve fosil yakıtların kullanımını azaltan unsurlardır.Enerjinin daha verimli kullanılması ve gaz salınımının (emisyon) daha düşük olması nedeniyle, söz konusu enerji kaynağının daha da önem kazanması beklenmektedir. Finlandiyanın yemlenebilir enerji alanındaki sahip olduğu diğer avantajlar aşağıda sıralanmıştır: • Birleşik ısı ve elektrik üretiminde uzmanlık bilgisine sahiptir. • Tüm yenilenebilir enerji kaynaklarında yenilikçi teknolojilerin kullanım imkanı bulunmaktadır. • Bu alandaki önemli kuruluşlar (Wârtsilâ, Poster Wheeler, John Deere) Finlandiyada bulunmaktadır. Finlandiyada bio-enerjinin kullanımının geliştirildiği alanlar aşağıda belirtilmiştir: • Kentsel atıkları yakma teknikleri • İşlenmiş ağaç yakıtların kullanıldığı teknoloji alanları • Salınım (Emisyon) azaltıcı diğer teknolojiler • Türbin teknolojileriÇevre duyarlılığının ve çevre koşullarındaki bozulmaya karşı alınacak önlemlerin giderek çoğalmasıyla, gelecek dönemde çevresel teknolojilerin kullanımı da artmayı sürdürecektir. Bu durum, çeşitli büyüyen sektörlerde faaliyet gösteren firmaların kullandıkları teknolojiye (rüzgar enerjisi veya bio-enerji) bağlı olarak rekabet avantajına sahip olmalarım sağlayabilecektir. Söz konusu teknolojilerle ilgili gelişen alanlar, hava kirliliği kontrolü, su ve atık su idaresi, yenilenebilir ulusal kaynakların geliştirilmesi, geri dönüşüm ve yeniden kullanılabilen malzemelerdir.Söz konusu teknolojiler, mevcut aşamaların (process) iyileştirilmesinde çevresel düzenlemelerdeki değişikliklere uyum sağlayabilmek ve yeni iş alanları yaratılmasında kullanılabilmektedir. Diğer bir ifadeyle, 2005 yılından itibaren, pekçok AB ülkesinde olduğu gibi kentsel atıkların büyük kısmı bu alanda değerlendirilmektedir. Gelecek dönemlerde, artık tüketici odaklı değil, çevre odaklı teknolojiler önem kazanacağından, söz konusu teknolojilerin ülkemiz açısından da önemli olacağı düşünülmektedir.Finlandiya söz konusu teknolojilerle ilgili proje yönetimi ve uygulama alanında deneyim kazanmıştır. Bu alanda, tikemizin de teknolojik bilgiden yararlanabilecek potansiyel pazarlar arasında sayılabileceği düşünülmektedir.Finlandiyanın enerji sektöründe uluslararası alanda gerçekleştirdiği bazı işbirliği projeleri hakkındaki bilgiler örnek teşkil edebileceği düşünüldüğünden aşağıda sunulmaktadır:-China Energy Efficiency Project / FINPRO Dünya Bankası ve Finlandiya ihracatı teşvik kurumu Finpronun ortak işbirliğiyle, ÇHCde "Enerji Verimliliği Yatırımları" adı altında bir proje başlatılmıştır. Projenin ana unsurları aşağıda belirtilmektedir: • Fin teknolojisi ve uzmanlığı kullanılarak enerji verimliliğini artırmaya yönelik yatırımlarda potansiyel projelerin belirlenmesi. • Fin firmaları ve ÇHCdeki müşterilerine (gaz, enerji ve ısıtma merkezleri ve inşaat sektörü firmaları) fınansal çözümler. • Fin firmaları ile ÇHCde enerji verimliliği yatırımları konularında karar verme yetkisine sahip merciler arasında iletişim ağı kurabilme imkanları.III-Su İdaresi (atık su temizleme teknolojileri): Finlandiyada kullanım suyunun kalitesi ve hijyen derecesinin artırılması ve su arıtma giderlerinin düşürülmesi için yakın gelecekte su arıtma yöntemlerinde kullanılan teknolojilerin geliştirilmesi beklenmektedir. Yine belirtilen amaçlara yönelik olarak, kamu sektörü ve sanayi alanına yönelik su ihtiyacının en iyi şekilde karşılanabilmesi amacıyla, aşağıda belirtilen ürün ve teknolojilerde gelişmeler olabilecektir: • Yeraltı sularında arsenik, florid ve radon ayırım teknolojileri, • Gelişmiş membrane ve filtrasyon teknikleri, • Gelişmiş su dezenfeksiyon çözümleri. Kamu ve sanayi sektörünün su ihtiyacının karşılanması amacıyla, atık su ve tortu işlemlerinde aşağıdaki hususlara odaklanılması beklenilmektedir: • Yeni gelişmiş su arıtma teknikleri, • Biyolojik besin ayrıştırılması ve "suspended carrier" işlemi, • Gelişmiş filtreleme teknikleri, • Sanayi atık sularının arındırılması teknolojileri, • Tortu süzme ve arıtma teknolojileri, • Süzülmüş atık suyun arıtma kalitesinin yükseltilmesi, • Gelişmiş su dezenfeksiyonu çözümleri. Finlandiya, "eşzamanlı yağış suları kullanım teknolojileri"nde öncü ülke konumundadır. Kamu sektörüne bağlı atık su arıtım santralleri bu yöntemi temel alarak çalışmaktadır. Kullanılan ana kimyasal ürün demir sülfattır. Bu yöntem, daha önceden kurulmuş eski santrallerde yeniden inşaata gerek kalmadan uygulanabilmektedir. Yine bu metod, denitrifikasyon santrallerinde de direkt olarak uygulamaya alınabilmektedir. Finlandiya Çevre Enstitüsü, fosfor arıtımının ve diğer kimyasal madde kullanımının en aza indirilmesi amacına yönelik olarak birçok değişik biyolojik işlem olasılıklarını denemiştir ve biyolojik fosfor arıtımı alanında yoğun araştırmalar yapmıştır. Atık su arıtma santralleri, sudaki organik maddelerin yüzde 94ünü, fosforun ise yüzde 93ünü temizleyebilmektedir.IV-Diğer Endüstriler: Finlandiyada elektronik ve elektroteknik sektörlerinde faaliyet gösteren firmaların üretim alanlarında kullanılan yeni buluşları, yeraltı trenleri, rüzgar enerjisi santralleri, spor ve ilaç sanayi gibi çeşitli alanlarda dünyaca kullanılmaktadır. Finlandiya, metal endüstrisinde, metal üretiminin yamsıra, makine, araç, inşaat, elektronik ve elektroteknik ve mekanik endüstrilerinde kullanılmak üzere çelik, bakır ürünler ve nikel işlemektedir. Metal üretiminde enerji ve hammaddeler en etkin şekilde kullanılmaktadır. Finliler tarafından geliştirilmiş olan, alev kontrolü sistemiyle gerçekleştirilen, metal eritme teknolojisi dünya bakır ve nikel endüstrilerinde yüzde 50 oranında kullanıma alınmıştır.Ürünlerin çoğu diğer endüstrilerce, özellikle ormancılık ve tarımda kullanılmaktadır. Üretilen ürünler arasında plastikler, boyalar, eczacılık ürünleri ve petrokimya ürünleri yer almaktadır. Ayrıca, RPnin uygulamaya başlattığı kereste ihracat vergileri ve konjonktürel koşullara bağlı olarak sıkıntılı günler geçirmekte olan Fin kağıt ve ormancılık endüstrisi, işten çıkarma ve fabrika kapatma gibi yollara başvurmak zorunda kalmıştır. Önümüzdeki dönemde, kağıt üretiminde dünya devi olan Fin şirketlerinin, ülkemiz dahil çeşitli ülkelere yatırımlarını kaydırması mümkündür.B-Teknoloji, sermaye, işgücü ve hizmetler alanında Türkiyeden Finlandiyaya yatırım yapılabileceği düşünülen alanlar: Ülkemizin özellikle avantajlı olduğu alanlar, tekstil, işlenmiş gıda, maden, inşaat gibi sektörlerdir. Söz konusu sektörlerde faaliyet gösteren Fin firmalarıyla işbirliği imkanlarının araştırılabileceği düşünülmektedir. Diğer taraftan, hizmet sektöründe (Türk yemeklerini tanıtan yüksek kalitede hizmet verecek lokanta açılması vb.) kaliteli hizmet sunabilecek firmalarımız için imkan olduğu düşünülmektedir.Öte yandan, Finlandiyanın yabancı yatırımlar için öncelik verdiği alanlar ise, bilgi ve iletişim teknolojisi, sağlık, çevre, maden sanayi, perakende ticaret, turizm, taşımacılık ve gayrimenkuldur. Fin firmaları başarılı olduğu söz konusu alanlardaki teknoloji ve faaliyetlerini yabancı kaynaklı yatırımlar ve uluslararası işbirliği çerçevesinde geliştirmektedir.Finlandiyada mutfak eşyaları ve dekorasyon unsurları olarak yoğun biçimde kullanılmakta olan cam ürünleri sanayinde de, ülkemiz firmalarıyla işbirliği olanaklarının araştırılabileceği, bu bağlamda Paşabahçe gibi firmalarımızın Fin karşıtlarıyla gerek ortak üretim gerek ihracat alanında işbirliği geliştirebilecekleri akla gelmektedir. Bu noktada dikkate alınması gereken bir husus ise, ülkemizin Finlandiyada gerçekleştirmeyi düşündüğü kapsamlı bir yatırım veya bu ülkeye yönelik ihraç ürünlerinin geliştirilmesinde, sadece Finlandiya pazarıyla sınırlı kalmaksızın benzer tüketici alışkanlıkları bulunduğu düşünülen alım gücü yüksek diğer Kuzey (Nordik) ülkeleri olan İsveç, Norveç, Danimarka ve İzlanda; ayrıca Litvanya, Letonya ve Estonya gibi B altık ülkeleri piyasalarının da değerlendirmelere dahil edilmesidir. Tekstil, işlenmiş gıda, maden, inşaat gibi alanların dışında, Finlandiyanın öncelik verdiği diğer önemli teknolojik alanlar hakkındaki bilgiler aşağıda sunulmaktadır:I- Bilgi ve İletişim Sektörü: Finlandiya mobil iletişimden yararlanabilmek amacıyla dijital ağ kuran ilk ülkedir ve günümüzde dijital cep telefonları kullanımı yüzde 91 oranındadır. Yine, kablosuz uygulama protokolü (WAP), kablosuz geniş bant (UMTS) ve Bluetooth, Genel Radyo Paket Sistemleri (GPRS) gibi endüstriyel uygulamalar yeni modelleri geliştirmektedir. Dünyadaki en iyi internet güvenlik firmaları Finlandiya kökenlidir. Telekom grubu içerisinde ise, elektronik ve yazılım üretenler çoğalmaktadır. İçerik üreticileri (content producers) ve dijital medya firmaları da gayet iyi durumdadır. Finlandiya, yakınsama (convergence) teknolojilerinin ana üssüdür. Ülkeye taşınan yabancı firmalara, kazanç sağlayıcı kalıcı iş olanakları sunulmaktadır.Bilgi ve iletişim sektörü içinde oyun endüstrisi gelişen bir endüstri dalıdır. Özellikle, çocuklara verilen eğitimde oyun endüstrisinden yararlanılmaktadır. 1990 yılında birkaç firmanın faaliyet gösterdiği oyun endüstrisi sektörü, 2000 yılı ortalarında Finlandiyanın ihracatında önemli pay almaya başlamıştır.Finlandiyanın söz konusu alanda sahip olduğu özellikler: • Oyun sektörü firmalarının özellikle gezgin teknoloji uygulamalarında bilgi ve deneyimi yüksek standartlardadır. • Oyun endüstrisi grafik alanında da oldukça iyi durumdadır. • Sektörün önde gelen firmalarının, popüler ürünler üretmede uzun yıllara dayanan deneyimi vardır. • Araştırmalara göre, Finlandiya en rekabetçi ülkeler arasındadır. • Firmalar oyun endüstrisinde nelerin arandığının bilincindedir. • Firmalar yeni ürünler üretmekte istekli ve beceriklidir. • Finlandiya iyi ve işleyen bir altyapıya sahiptir. Bu sektörde genellikle yatırımcıların küçük firmalara yatırım yaptığı ve daha sonra bunları büyük firmalar haline dönüştürdüğü bilinmektedir. Bu alanda, geleneksel yatırım yöntemlerinin aksine, başlangıçta küçük sermayeli yatırımların yapılması tercih edilmektedir. Eğitim amaçlı oyun endüstrisinin kullanılmasıyla ilgili olarak, ülkemiz firmalarının bu alanda Finlandiyada yatırım yaparak yeni teknolojileri öğrenmeleri ve gelişebilmeleri açısından bu alandaki işbirliği imkanlarının değerlendirilebileceği düşünülmektedir.Öte yandan, ülkemizden Finlandiyaya başta NOKİA olmak üzere, çeşitli iletişim firmalarında çalışmak üzere gelen mühendislerimizin sayısı gün geçtikçe artmaktadır. Ayrıca, bilgi ve iletişim teknolojileri alanında yüksek lisans eğitiminden yararlanan öğrencilerimiz bulunmaktadır.II-Sağlık Sektörü: Finlandiyaya sağlık hizmetlerinde yapılacak yatırımlar, ülkenin ekonomik ve sosyal şartlarının elverişliliğinden ötürü kazanç sağlayıcı olarak değerlendirilebilir. Finlandiyada üretilen sağlık bakım ürünleri yüksek standartlara sahiptir. Stratejik yatırımlar veya ortak araştırmalar gerçekleştirmek amacıyla, Finlandiya eczacılık firmaları devamlı olarak yabancı firmalar ile işbirliği imkanlarını değerlendirmektedir. Küçük firmaların bir kısmı satın almak için uygun hedefleri oluşturmaktadır. Sonuç olarak, oyun endüstrisi alanında olduğu gibi bu alanda da büyük ölçekli firmalar yerine henüz gelişme göstermemiş mevcut küçük firmalara ortak olmak veya satın almak suretiyle yatırım yapılmasında ve söz konusu firmaların büyüme sürecinde yeni teknoloji ve teknik bilgi ediniminin sağlanmasında fayda görülmektedir. C-İki ülke arasında işbirliği yapılabileceği düşünülen mühendislik-müşavirlik alanları: Malumları olduğu üzere, planlama, fizibilite, zemin etüdleri, mimarlık-mühendislik tasarımları, inşaat ve proje yönetimi gibi konular teknik müşavirliğin çalışma alanında değerlendirilmektedir. Ülkemizde ise, müşavirlik hizmetlerinin daha çok inşaat işlerinde gelişip yoğunlaştığı görülmektedir. Diğer bir ifadeyle, ülkemizde inşaat sektörü teknik müşavirlik faaliyetlerine bağlı olarak gelişme göstermektedir. Bu çerçevede, ülkemizde inşaat sektörünün daha da geliştirilebilmesi teknik müşavirlik hizmetlerinin iyileştirilmesiyle mümkün görülmektedir. Diğer taraftan, Finlandiyada inşaat kalitesi ve kullanılan bilgi teknolojisi gelişmiş durumdadır. Sert iklim koşullarına göre kullanılan teknikler ileridir. İnşaat tekniği, bilgi yönetimi ve binaların hayat seyrine süreklilik kazandıracak ürünlerde (boya, zemin ve duvar kaplama ürünlerinin sağlıklı, güvenli, binada kullanılacak enerjinin tasarruf edilmesinde etkili ve çevreye uygun) ileri teknoloji ve uzmanlığa sahiptir. Bu itibarla, yüksek kalitede oturum alanları yaratılması, arazi kullanımı ve inşaatların düzenlenmesi, çevre koruması, enerjinin verimli kullanımı, ekonomik, sosyal ve kültürel olarak sürdürülebilir gelişmenin teşvik edilmesi amacıyla, bu alanda bilgi yönetimi ve teknolojisine sahip Fin firmalarıyla mühendislik-müşavirlik alanında işbirliği olanaklarının araştırılmasının faydalı olabileceği düşünülmektedir.
|
|
|